De Argeloze (l’Ingénu)

Introductie

Kameropera in drie akten
naar een verhaal van Voltaire
Thema’s: botsing tussen en integratie van culturen en godsdiensten,
corruptie, zelfopoffering en natuurlijk liefde.

In deze opera hebben de instrumenten niet alleen een begeleidende, maar ook een gelijkwaardige rol aan de zangstemmen. Van de instrumentalisten wordt hetzelfde niveau van samenspel verwacht als van de zangers, zoals bij kamermuziek gebruikelijk is. In de enscenering is het de bedoeling dat zij op het toneel aanwezig zijn en waar nodig actief deel uitmaken van de handeling.

De draailier — een instrument dat door de eeuwen heen zowel door de kerk is aangetrokken als verstoten — heeft een symbolische functie ten aanzien van de onschuld van Argeloos. Ook hij wordt door de kerk aangetrokken en verstoten.

De bezetting van deze opera is relatief klein gehouden, mede uit oogpunt van kostenbeperking. Er is geen apart koor vereist: de aanwezige zangers vervullen waar nodig de koorrol. De muzikale zetting tracht het verhaal van Voltaire te onderschrijven en te versterken; integratie in een nieuwe cultuur is één van de belangrijke lijnen in dit werk.

Eerste acte

Op het strand

Een duinlandschap, met net zichtbaar de torens van een klooster. Op de voorgrond een strand; tussen de duinen een pad van en naar het klooster.

Terzet II

Na een aantal verwarringen nodigen zij hem uit met hen mee te gaan.

Tussenspel – Octet der Vragenstellers

Er komen een aantal personen bij die er niets mee te maken hebben, maar die allemaal een mening over Argeloos hebben.

Tussenspel – Octet der Vragen

Ook is er mejuffrouw Sintliefs, een zeer goed opgevoed meisje. Iedereen praat door elkaar totdat Argeloos orde schept.

Aria van Sintliefs

Mejuffrouw Sintliefs bezingt haar bewondering voor de schone vreemdeling.

Octet III

Argeloos ziet het meisje en is op slag verkocht.

Terzet der Fanatici

De overige aanwezigen voeren een dispuut over het geloof van Argeloos.

Octet IV – Tussenspel

Doopscène

Argeloos besluit zich te laten dopen en verliest zijn “heidensheid” en daarmee het eerste stukje van zijn naïviteit.

Terzet III

Argeloos blijft achter op het strand. Twee Franse soldaten, een Engelsman en twee Engelse soldaten komen het strand op.

Kwartet van de toekijkende soldaten

In zijn eentje verslaat Argeloos de Engelsen, bezongen door de Franse en Engelse soldaten.

Terzet IV

De Kerkeboons komen terug en herkennen Argeloos als een nazaat van hun familie die naar Amerika was vertrokken.

Ariaatje van Vreugde van Argeloos

Argeloos zingt een ariaatje van vreugde waarin hij zijn liefde voor Sintliefs betuigt.

De ontvoering van Sintliefs

Sintliefs blijkt al beloofd aan de zoon van de baljuw. De baljuw ontvoert haar met geweld. Argeloos besluit zich tot de koning te wenden om toch met haar te kunnen trouwen.

Tweede acte

Bij een hotel in de buurt van Parijs

Aan één kant is de entree naar het hotel zichtbaar; verder zien we een terras in groene beschutting. Aan de andere kant een rustige landweg die naar de hoofdweg voert.

Elegie van Argeloos

Argeloos bezingt zijn lot.

Aria van de eerste en de tweede Hugenoot — Duet van de Hugenoten

Twee Hugenoten bezingen de corruptie aan het hof.

Duet van Argeloos en de Jezuïet

Een Jezuïet hoort alles aan en doet een boekje open.

Verklaring van de Jezuïet

Hij verraadt Argeloos, die wordt afgevoerd naar de Bastille.

Kleine Aria van Sintliefs

Sintliefs arriveert, ontsnapt aan de baljuw.

Aria van de secretaris

Zij wordt belaagd door de secretaris van de minister.

Duet van onbegrip

Er ontstaat een duet vanuit verschillende belangen.

Intermezzo van de Audiënten

Twee audiënten voeren een toneelstukje op; een derde maakt Sintliefs duidelijk dat zij Argeloos alleen kan redden door haar eer te verliezen.

Duet van Sintliefs en de secretaris

Het wederzijds onbegrip verdiept zich.

De klacht van Sintliefs

Sintliefs beklaagt zich in een aria en zwicht uiteindelijk.

Terzet van de Achtervolgers

De Kerkeboonen en de baljuw komen aan, ook op zoek naar Argeloos en Sintliefs. Zij drinken iets op het terras van de herberg.

Derde acte

In een cel van de Bastille

Een betrekkelijk luxe kerkerruimte. Veel boeken en andere leermogelijkheden. Een kleine trap voert naar een andere ruimte. Gordijn zit aan een tafel en bladert in boeken terwijl hij Argeloos observeert.

Duet van Gordijn en Argeloos

Argeloos deelt de cel met Gordijn, een oudere man die kan luisteren en tegen narigheid kan.

Lof van Gordijns eenzaamheid

Gordijn zingt over zijn eenzaamheid.

Duet van Gordijn en Argeloos II

Argeloos probeert uit te leggen wat hem is overkomen, maar hij weet het zelf niet.

Aria van de Twijfel van Argeloos

Argeloos bezingt zijn twijfels over de beschaving die hij heeft aangetroffen.

Duet van Gordijn en Argeloos III

De gouverneur verschijnt met een onverwacht bericht.

De Gouverneur met de brief

Sintliefs heeft door haar offer bereikt dat Argeloos een vrijgeleide krijgt.

Liefdeslied van Argeloos

Argeloos begrijpt niet welk offer zij heeft gebracht en stelt voor dat zij ook Gordijn vrijkoopt.

De Gouverneur met de brief II

Uit schaamte durfde Sintliefs het goede nieuws niet zelf te brengen.

Duet van de Gouverneur en de Cipier

Sintliefs hoort dit en valt flauw.

Liefdesliedje van Argeloos II

Argeloos zingt een liefdeslied voor haar.

Duet van Sintliefs en Argeloos

Een cipier komt met de Kerkeboonen om Argeloos te bevrijden.

Terzet met het verzoek van Gordijn

Gordijn begrijpt wat Sintliefs heeft gedaan en vraagt haar zich niet voor hem te offeren.

Duetje van de gouverneur en Argeloos

Argeloos begrijpt er niets van en gaat naar buiten. De gouverneur houdt zich van den domme.

Klein duetje van mej. Sintliefs en Gordijn

Gordijn en Sintliefs zingen een duet.

Kwartet “De dapperste aller vrouwen”

Men bezingt de moed van Sintliefs, maar nog niet iedereen begrijpt wat zij heeft gedaan.

Kwartet

Uiteindelijk staan allen weer in de kerker.

Aria – De bekentenis van Sintliefs

De schande van Sintliefs komt uit.

Kwartet – Ik kan alleen gelukkig zijn met jou

Nu begrijpt Argeloos het en zingt haar lof.

De Gouverneur komt met een nieuwe brief

Argeloos wordt vrijgelaten.

De dood van Sintliefs

Terwijl Sintliefs sterft van schaamte, krijgt Argeloos een baantje als officier in het leger en raakt volledig geïntegreerd in zijn nieuwe land.

Epiloog

Slot

Rolverdeling

Er wordt gebruik gemaakt van dubbelrollen, zodat het totale aantal zangers beperkt blijft tot negen.

Instrumentale bezetting

De bezetting van deze kameropera is bewust klein gehouden, zowel om artistieke redenen als uit oogpunt van kostenbeperking. De instrumenten spelen een gelijkwaardige rol aan de zangstemmen en zijn in de enscenering zichtbaar aanwezig.

• fluit en piccolo
• hobo en althobo
• fagot
• viool
• cello
• contrabas
• draailier